Software As A Service, Saas yaklaşımları.
Öncelikle SAAS Nedir?
“Software As A Service”, Servis olarak yazılım bir kavramdır. Anlamı oldukça geniş bir tabana yayılmış olan bu kavram 95 yıllarında gündeme gelmiş fakat çalışma mantığının ana ihtiyacı iletişim teknolojilerine duyduğu ihtiyaçlardan dolayı 2005 yılı ve sonrasında gerçekten iyi ilgi görmüştür.
En kaba anlatımla şuanda satın alarak, bakım-yönetim-kurulum ücretleri ödeyerek, sunucu, server, işletim sistemi lisansları satın alarak kullandığınız ofis uygulamalarını aylık sadece aidat ödeyerek kullanmak olarak açıklamak mümkün. Örnek olarak bugüne kadar şirketinizin muhasebesi tarafından kullanılan Bordro programı için ne kaynak harcıyorsunuz? Sunucu, Sunucu işletim sistemi, veritabanı, veritabanı lisansı, yazılım lisansı, bu sistemi kurulumu, ayarlanması ve bakım anlaşmaları… Liste uzar gider. Bunun yerine biz size www.xyz.com adresinden erişeceğiniz, bir kullanıcı adı ve şifre ile tamamen size özel ve güvenli olarak giriş yaparak kullanabileceğiniz. Üstelik aylık sadece 49 TL ödeyeceğiniz bir yazılımı versek? Üstelik bunu kullanabilmek için kendi bilgisayarınızın son sistem bir bilgisayar olmasına gerek yok. Hatta bilgisayar bile olmasına gerek yok desek? Bir cep telefonu veya iphone üzerinden erişebileceksiniz desek? Abartı yok. En Türkçe kapsamı ile Saas budur. Farklı açılardan bakarak ilerleyelim. devam edelim…
Servis olarak bir yazılım kullanımının öncelikle pozitif yönlerinde ilerlemeye çalışacağım. Bu pozitif noktaları örnekler ile açıklamak daha doğru olacaktır.
Hızlı sahip olma avantajı; Küçük bir işletme yada işe yeni başlayan bir şirket iseniz kullanacağınız programların binlercce kişi tarafından kullanılmış ve çok ucuz maliyetler ile kullanılabiliyor olması sizin için büyük bir avantaj olurdu. Hatta bu uygulamayı ömrünüz boyunca kullanmak zorunda da değilsiniz. Büyük oranda DEMO kullanabilir veya en çok 1 aylık abonelik yaparak hoşunuza gitmiyor veya işinize gelmiyor ise devam etmeyebilirsiniz. Üstelik bunu yaparken bir ofiste bir sürü server çalıştırma derdiniz bile yok. Evde daha şirketi kafanızda yapılandırırken bile bunu yapabilirsiniz.
Uygun fiyat avantajı; Aslında konunun özünde hep fiyat ön plana çıksada bu aynı zamanda bir dezavantajdır. Bu konuda şirketinizin yapısına veya boyutuna göre bu durum değişebilmektedir. Fakat şimdilik biz avantaj noktasından bakacağız.
Deneme maliyeti avantajı; Yazılımı kullanmak ve denemek isterseniz tamamen satın almak zorunda değilsiniz.
Sistem ihtiyaçları avantajı; Yazılımlarda bir sunucu ihtiyacınız yok, sunucu yöneticisine de ihtiyacınız yok. Bunu yazılımı size sağlayan şirket hazır olarak anahtar teslimi olarak sunuyor.
Bağımsız kullanım avantajı; Bu noktada personelinizin tamamı için sürekli bir sistem güncelleme ve yönetim derdiniz bulunmadığı gibi lokasyondan da bağımsız çalışırsınız. Dilerseniz personeliniz bir iPhone veya cep telefonu ile uygulamalara erişebilir. Bu konuda Blackberry örneği güzel bir örnektir.
Değişken maliyet; Pek çok yazılımda kullanıcı lisans modeli bulunuyor ve bu model yüzünden sahip olacağınız maksimum kullanıcı sayısını ilk günden satın almak dışında bir şansınız kalmıyor. Fakat Saas modelinde siz her an bu sayıyı değiştirebilir ve çalışan personel yapınıza göre sadece aidatları ödersiniz. Yaz aylarında 90 kişi çalıştıran bir turizm firmanızda kış aylarında 15 kullanıcı varken siz 90 kişilik lisans ücretini peşin ödemek zorunda kalmazsınız.
En güncel sürüm’e sürekli erişim avantajı; Bu Saas modelindeki en özel noktalardan biridir. Geleneksel bir yazılım çalışmasındaki en sıkıntılı noktalardan biri ise gerek yazılımsal nedenlerden gerekse kullanım ihtiyaçları nedeni ile yazılım güncellemesi noktasıdır. Örnek Windows XP zamanında satın aldığınız Stok yazılımınız Vista veya Windows 7 ile uyumsuz ise karşınıza çıkan en bariz örnek yazılımın güncellenmesi gereksinimidir. Yazılımın güncellenmesi ise öncelikle bir servis sonrasında ise yeni yazılım lisans ücreti olarak size yansır. Saas ise böyle mi? Tabiki hayır. Öncelikle bir client bağımlılığı olmadığının altını çizmekte fayda var. Sonrasında ise yazılım güncellemesi siz gece yatağınızda uyurken servis veren şirket tarafından ana sunucularda yapılacak çalışma ile sonuçlandırılır. Sabah uyandığınızda sistem yeni haliyle karşınıza gelecektir.
Dezavantajlar noktası
Saas’ın bazı dezavantajları olacaktır.
Alışkanlıklar; Öncelikle kullanım farklılığına alışmak özellikle kullanıcılar noktasında zaman gerektirir. Bu modelin en büyük kullanım zorluğu örneği eski DOS modelinden Windows modeline geçişi gösterebiliriz. %100 oranda klavye kullanımı ile yürütülen işler birden fare kullanımı, pencere yönetimi gibi hiç alışık olmadığımız bir modele döndüğünde pek çok IT yöneticisi muhasebe gruplarından gelen küfür dolu şikayetleri hatırlıyor olmalı. İşte alışkanlık değişimi bu dönemde çok ağır olmasada buna yakın bir tepki alacaktır. Çünki artık işler Internet Exproler, Firefox, Chrome gibi bir browser üzerinden çalışmaya başlayacaktır.
Güvenlik; Kobi ve yeni girişimler seviyesinde bu durum belki çok sorun değildir. Fakat büyük ölçeğe veya kamu noktasında güvenlik Saas modelindeki en büyük zorluktur. Bu kesinlikle Saas güvensiz demek değildir. Fakat bu durumun bir üstteki alışkanlıklar başlığındakine benzer bir yorumu ise IT yöneticileri için geçerlidir ve geleneksel modelde şirketin içinde gizli saklı kapalı kilitli odalarda duran sunucular yerine elinizde hiç bir veri olmadan kocaman bir internet bulutu içinde yer alacaktır. Bu yapı özellikle ülkemizde alışılması en zor noktadır. Daha düne kadar e-mail sunucularını bile 3. parti şirketlere devretmeyen IT ekipleri muhasebe sistemlerini devredebilirler mi? Zaman gösterecek…
Uyarlama ve Özelleştirme; Saas modeli önündeki en büyük engel çalışan yazılımın tabanda tek bir yazılım olmasıdır. Bu yazılım ayarlamalar ile kişiselleştirilebilir, rengi menü yapısı değiştirilebilir. Fakat tamamen size özel bir yapıya kavuşması durumunda iş Saas yapısının dışına çıkacak ve özel yazılım kasamına kayacaktır. Bu nokta büyük ölçekli şirketler için ciddi problemdir. Fakat işin başka bir noktasından bakmak gerekirse bu büyük şirketin bordro yazılımının hangi marka model olduğunu umursayacak çok insan olmadığına eminim…
Rekabet; Kullandığınız sistemin gelişimi siz dahil pek çok kullanıcı deneyimi ve geri dönüşleri ile yapılmaktadır. Bir alanda yapacağınız ve ciddi avantaj sağlayan özelliğini aslında bir rakibiniz ile paylaştığınızı düşünmek bile kötü gelebilir.
Saas Nedir?
Şimdi konuya en baştan başlayalım ve çalışmayı tekrar açıklayalım. Saas Nedir? Saas geleneksel yazılımların merkezi sunucular üzerinde konumlandırılması ve size kullanıcı mantığında aylık aidatlar ile sağlandığı bir yazılım kiralama iş modelinin adıdır.
Saas Nasıl İşler?
Saas modelinde tüm yazılım ve verileriniz yazılım servis sağlayıcılarında ASP (application service provider) bulunur. Bir ASP şirketi bu verileri Datacenter mecralarında barındırır. Son yıllarda gelişen sistemler ile Datacenter konsepti artık CLOUD (dağınık-bulut) yapısı sayesinde noktadan bağımsız olarak çalışır. Yani ASP şirketi aynı anda İstanbul, Almanya, Amerika üzerinde 3 farklı noktada sunucu barındırarak size servis sunabilir. Bu sayede Ankaradaki personeliniz İstanbuldaki sunuculara, Hollandada ki personeliniz Almanyadaki sunuculara ve Kanada da ki personeliniz Amerikadaki sunuculara erişerek aynı platformu kullanır. Dikkat ederseniz fiziksel olarak en yakın nokta çalışır. Böylece hız kaybı yaşanmamış olur.
Saas
Saas çalışma mantığındaki en güzel nokta bilgisayardan bağımsız olmanızdır. Yani bir cep telefonu ile giriş yapabilir ve kullanabilirsiniz. Tek ihtiyacınız olan bir internet erişimidir.
Bu yazıyı hazırlarken ülkemizde SAAS çözümlerini inceleme fırsatım oldu, fakat doğrusu bu mantıkta çalışan çok az yazılım veya bilgi bulabildim.Ürün olarak www.kivacrm.com firmasının çalışmalarına ulaşabiliyorum.
Yurtdışından örnek olarak en iyi örnek http://www.salesforce.com/crm/customer-service-support/ adresinden bir uygulamasını inceleyebileceğiniz SalesForce şirketidir. Bu şirket servis, satış gibi konular için web tabanlı uygulama çözümleri sunar.
SAAS olarak en büyük mecra Google’ın Gmail, Google Docs platformu örnek verilebilir. Bu noktada artık bilgisayardan bağımsız ve tüm ekibiniz ile ortak çalışma özellikleri kazanıyorsunuz.
Makale olarak güzel bir çeviri işinizi görebilir. Bu çeviride CIO veya IT yöneticileri tarafından pek çok yorum yer almaktadır. Sizlere farklı bakış açıları kazandıracağını düşünüyorum. İncelemenizi öneririm. http://www.computerworld.com.tr/saas-hakkinda-bilmeniz-gerekenler-detay_151.html
Aşağıdaki sayfaları da incelemenizi öneririm;
http://www.fatihsever.com/post/SaaS-%28Software-as-a-Service-Hizmet-olarak-Yazc4b1lc4b1m%29.aspx
http://www.inveon.com.tr/Metodoloji/Kaynaklar/SaaS
http://www.saasturkey.com/
Did you enjoy this post? Why not leave a comment below and continue the conversation, or subscribe to my feed and get articles like this delivered automatically to your feed reader.
Comments
SAAS yaklaşımını dünyaca ünlü firmalar da benimsemiş durumdalar… Bunlara benim aklıma en çabuk gelen iki örnek olarak McAfee ve Cisco oldu.
McAfee, TrustedSource adlı reputation hizmetini ve Cisco da Email Güvenlik çözümü IronPort’un mail kriptolama sunucusunu hem donanım+yazılım olarak müşteriye satıyor, hem de isterseniz SAAS olarak kiralayabilmenizi sağlıyorlar…
Ama bence, en iyi örnek bir firmanın kendi email sunucusunu barındırmaya kalkması ile profesyonel bir veri merkezinden barındırma hizmeti alması arasındaki farkta ortaya çıkıyor. Siz, kendi sunucunuzu barındırmak istediğinizde, eğerki işyeri içinde o sunucu üzerinden akması gereken çok fazla veri varsa mantıklı gelebiliyor, yada istediğiniz değişiklikleri anında kendinizin yapabilmesi, topoloji olarak esneklik sağlanabilmesi ilk bakışta çekici gelen taraflar. Oysa, uzman personelin barındırılması, internet erişimi ve güç kaynakları gibi ihtiyaçların profesyonel düzeyde sağlanması düşünüldüğünde, aslında toplam sahip olma maliyetinin hiç de düşük olmadığı görülmekte…
SAAS’ın da Cloud Computing terimi ile insanların online olmaya daha fazla alışmakta olduğu bugünlere çok uzak olmayan bir zamanda her gün işimizde, evimizde, hareket halindeyken faydalandığımız temel yapıtaşlarından birisi olacağından eminim.
[...] Yazılımların Servis olarak sağlanması olarak düşünülebilir. Sözlük anlamının ötesinde Saas bir iş modeli olup farklı bir makalemde bu konuda da bilgi alabilirsiniz: [...]